काठमाडौँ : गत आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा कुल आन्तरिक कर्जा ६.१ प्रतिशतले बढेको छ, जबकि अघिल्लो वर्ष यो वृद्धि ८.८ प्रतिशत रहेको थियो।नेपाल राष्ट्र बैंकको आर्थिक अनुसन्धान विभागले सार्वजनिक गरेको आव २०८०/८१ को वार्षिक तथ्याङ्कअनुसार, समीक्षा वर्षमा मौद्रिक क्षेत्रको सरकारमाथिको खुद दाबी ४.० प्रतिशतले बढेको छ।
अघिल्लो वर्ष यस्तो दाबी ३५.४ प्रतिशतले बढेको थियो, जबकि समीक्षा वर्षमा मौद्रिक क्षेत्रको निजी क्षेत्रमाथिको दाबी ६.१ प्रतिशतले बढेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको ४.६ प्रतिशतको वृद्धि दरभन्दा बढी हो।
कर्जा प्रवाह ५.८ प्रतिशतले वृद्धि
समीक्षा वर्षमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट निजी क्षेत्रमा प्रवाहित कर्जा २ खर्ब ७६ अर्ब ९४ करोड रुपैयाँ पुगेको छ, जसले ५.८ प्रतिशतको वृद्धि देखाएको छ। अघिल्लो वर्ष यो कर्जा १ खर्ब ७५ अर्ब ९४ करोड रहेको थियो, जुन ३.८ प्रतिशतले बढेको थियो।
समीक्षा वर्षमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट निजी क्षेत्रमा प्रवाहित कर्जामध्ये गैरवित्तीय संस्थागत क्षेत्रतर्फ ६३.३ प्रतिशत कर्जा प्रवाह भएको छ, भने व्यक्तिगत तथा घरपरिवार क्षेत्रतर्फ ३६.७ प्रतिशत कर्जा प्रवाह भएको छ। अघिल्लो वर्ष सोही अवधिमा यी अंशहरू क्रमशः ६२.७ प्रतिशत र ३७.३ प्रतिशत रहेका थिए।
समीक्षा वर्षमा निजी क्षेत्रतर्फ प्रवाहित कर्जामध्ये वाणिज्य बैंकहरूको कर्जा प्रवाह ५.८ प्रतिशतले, विकास बैंकहरूको कर्जा प्रवाह ५.० प्रतिशतले, र वित्त कम्पनीहरूको कर्जा प्रवाह ७.७ प्रतिशतले बढेको छ।
गत असार मसान्तमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाको लगानीमा रहेको कर्जामध्ये ६६.५ प्रतिशत कर्जा घरजग्गाको धितोमा र १३.२ प्रतिशत कर्जा चालु सम्पत्ति (कृषि र गैरकृषिजन्य वस्तु) को धितोमा प्रवाह भएको छ। अघिल्लो वर्ष २०८० असार मसान्तमा यो अनुपात क्रमशः ६८ प्रतिशत र ११.६ प्रतिशत रहेको थियो।
आव २०८०/८१ मा बैंक तथा वित्तीय संस्थाको कृषि क्षेत्रतर्फको कर्जा ०.९ प्रतिशतले, औद्योगिक उत्पादन क्षेत्रतर्फको कर्जा ८.८ प्रतिशतले, यातायात, सञ्चार तथा सार्वजनिक सेवा क्षेत्रतर्फको कर्जा १६.७ प्रतिशतले, थोक तथा खुद्रा व्यापार क्षेत्रतर्फको कर्जा १.५ प्रतिशतले, र सेवा उद्योग क्षेत्रतर्फको कर्जा ६.२ प्रतिशतले बढेको छ।
समीक्षा वर्षमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट प्रवाहित आवधिक कर्जा २२.२ प्रतिशतले, रियल स्टेट कर्जा (व्यक्तिगत आवासीय घर कर्जासमेत) ९.६ प्रतिशतले, मार्जिन प्रकृति कर्जा १८.१ प्रतिशतले, र ट्रस्ट रिसिट (आयात) कर्जा १२.६ प्रतिशतले बढेको छ। तर, हायर पर्चेज कर्जा २२.० प्रतिशतले, ओभरड्राफ्ट कर्जा ४६.३ प्रतिशतले, र डिमान्ड तथा चालु पुँजी कर्जा १७.६ प्रतिशतले घटेको छ।
निक्षेप परिचालन १३ प्रतिशतले बढ्यो
समीक्षा वर्षमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाको निक्षेप १३ प्रतिशतले बढेर सात खर्ब ४२ अर्ब ३७ करोड पुगेको छ, जबकि अघिल्लो वर्ष यो निक्षेप छ खर्ब २७ अर्ब २५ करोड थियो, जुन १२.३ प्रतिशतले बढेको थियो।
गत असार मसान्तमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको कुल निक्षेपमा चल्ती, बचत, र मुद्दती निक्षेपको अंश क्रमशः ५.८ प्रतिशत, ३०.३ प्रतिशत, र ५६.४ प्रतिशत रहेको छ। अघिल्लो वर्ष यी अंशहरू क्रमशः ७.७ प्रतिशत, २६.६ प्रतिशत, र ५८.९ प्रतिशत थिए। गत असार मसान्तमा कुल निक्षेपमा संस्थागत निक्षेपको अंश ३६.२ प्रतिशत रहेको छ, जबकि अघिल्लो वर्ष २०८० असार मसान्तमा यो अंश ३६.६ प्रतिशत थियो।
१४ खर्बभन्दा बढी निक्षेप सुरक्षण
निक्षेप तथा कर्जा सुरक्षण कोषले २०८१ असार मसान्तसम्म १४ खर्ब ३० अर्ब ४६ करोड रुपैयाँको निक्षेप सुरक्षण गरेको छ। यस कोषले २०८१ असार मसान्तमा ५६ बैंक तथा वित्तीय संस्थामा ४ करोड ५७ लाख ९५ हजार खातामा रहेका बचत, चल्ती, कल तथा मुद्दती निक्षेप रकमलाई सुरक्षण गरेको हो।
अघिल्लो वर्ष २०८० असार मसान्तमा ४ करोड १३ लाख ८१ हजार खातामा रहेको १२ खर्ब ३२ अर्ब ९५ करोड निक्षेप सुरक्षण गरिएको थियो।
साथै, २०८१ असार मसान्तमा, कोषले बैंक तथा वित्तीय संस्थाको २ खर्ब ९६ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ बराबरको लघु तथा विपन्न वर्ग कर्जा, साना तथा मझौला उद्योग कर्जा र कृषि कर्जा (नेपाल सरकारको ब्याज अनुदानमा प्रवाह भएको सहुलियतपूर्ण कर्जासमेत) सुरक्षण गरेको छ। अघिल्लो वर्ष २०८० असार मसान्तमा, २ खर्ब ७४ अर्ब ५५ करोड बराबरको यस्तो कर्जा सुरक्षण गरिएको थियो।
