काठमाडौँ : नेपालका वाणिज्य बैंकहरूले हालसालै आफ्नो पुँजीकोषमा उल्लेख्य सुधार गरेका छन्। २० वाणिज्य बैंकहरूमध्ये १९ वटाले पुँजीकोष अनुपात बढाएका छन्, जसका कारण उनीहरूलाई चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा कर्जा विस्तार गर्न सहज हुनेछ।
गत आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा प्राथमिक पुँजीकोष न्यून हुँदा धेरै बैंकहरू कर्जा विस्तार गर्न असमर्थ थिए। तर, यस वर्ष पुँजीकोषमा सुधार भई औसत प्राथमिक पुँजीकोष अनुपात १०.१० प्रतिशत पुगेको छ।
२०७९/८० को चौथो त्रैमासिकको विवरण अनुसार, स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकसँग सबैभन्दा बढी पुँजीकोष (१४.३२% प्राथमिक पुँजीकोष र १७.१५% कुल पुँजीकोष) रहेको छ। एनआईसी एसिया बैंकसँग सबैभन्दा कम पुँजीकोष (९.४४% प्राथमिक पुँजीकोष) रहेको छ, जसले नियामकीय दायरामा पुर्याउन संघर्ष गर्नुपरेको छ।
गत आर्थिक वर्षको नाफाबाट लाभांश बाँड्न पाउने बैंकहरूको सूचीमा एनआईसी एसिया र कुमारी बैंक समावेश छैनन्, किनकि उनीहरूको प्राथमिक पुँजी नियामक मापदण्डभन्दा तल छ। प्रभु, माछापुच्छ्रे, र हिमालयन बैंकहरूले पनि प्राथमिक पुँजीमा सुधार गरेका छन्, जसले गर्दा उनीहरू कारबाहीबाट बच्न सफल भएका छन्।
राष्ट्र बैंकको निर्देशन अनुसार, पुँजीकोष अनुपात कायम गर्न नसकेका बैंकहरूले शीघ्र सुधारात्मक कारबाही भोग्नुपर्छ। यस अन्तर्गत लाभांश बाँड्न रोक, नयाँ शाखा खोल्न नपाउने, तलब भत्ता वृद्धि रोक, नयाँ कर्जा दिन रोक, र समस्याग्रस्त घोषणा सम्मको कारवाही हुनसक्छ।
राष्ट्र बैंकले काउन्टर साइक्लिकल बफर पनि कार्यान्वयनमा ल्याएको छ, जस अनुसार बैंकहरूले अतिरिक्त पुँजीकोष राख्नुपर्नेछ। कुल पुँजीकोष ११% हुनुपर्नेमा, बैंकहरूले प्राथमिक पुँजी ८.५% र पूरक पुँजी २.५% कायम गर्नुपर्नेछ।
प्राथमिक पुँजीकोषमा चुक्तापुँजी, वैधानिक जगेडा कोष, सञ्चित नाफा, चालु आर्थिक वर्षको अपरिष्कृत वित्तीय विवरण नाफा र डिबेन्चर रिडेम्सन रिजर्भलाई गणना गर्न सकिने व्यवस्था छ।
कुलमा, २० मध्ये १८ बैंकहरूले ९% भन्दा माथिको प्राथमिक पुँजीकोष कायम गरेका छन्, तर एनआईसी एसिया र कुमारी बैंकले यो मापदण्ड पूरा गर्न असफल भएका छन्।
विभिन्न बैंकहरूको पुँजीकोष अनुपातको विवरण दिइएको छ:
१. स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंक:
- प्राथमिक पुँजीकोष: १४.३२%
- कुल पुँजीकोष: १७.१५%
२. कृषि विकास बैंक:
- प्राथमिक पुँजीकोष: ११.७८%
- कुल पुँजीकोष: १३.४४%
३. नेपाल बैंक:
- प्राथमिक पुँजीकोष: १०.९५%
- कुल पुँजीकोष: १३.६२%
४. एभरेस्ट बैंक:
- प्राथमिक पुँजीकोष: १०.८७%
- कुल पुँजीकोष: १२.६१%
५. नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंक:
- प्राथमिक पुँजीकोष: १३.८४%
- कुल पुँजीकोष: १३.६७%
६. लक्ष्मी सनराइज बैंक:
-प्राथमिक पुँजीकोष: १०.२७%
७. सानिमा बैंक:
- प्राथमिक पुँजीकोष: १०.२२%
८. राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक:
- प्राथमिक पुँजीकोष: १०.२१%
९. नेपाल एसबिआई बैंक:
- प्राथमिक पुँजीकोष: १०.१%
१०. प्रभु बैंक:
- प्राथमिक पुँजीकोष: ९.८९% (पहिले ८.८५%)
११. माछापुच्छ्रे बैंक:
- प्राथमिक पुँजीकोष: ९.३५% (पहिले ८.८%)
१२. हिमालयन बैंक:
- प्राथमिक पुँजीकोष: ९.०४% (पहिले ८.८६%)
१३. एनआईसी एसिया बैंक:
- प्राथमिक पुँजीकोष: ९.४४%
- कुल पुँजीकोष: ११.१८%
१४. कुमारी बैंक:
- प्राथमिक पुँजीकोष: ८.५६%
स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको पुँजीकोष सबैभन्दा उच्च छ, जबकि एनआईसी एसिया र कुमारी बैंकले न्यूनतम मापदण्ड पूरा गर्न संघर्ष गरेका छन्।बैंकहरूको प्राथमिक पुँजीकोष अनुपात बढ्दै गए पनि केही बैंकले अझै नियामकीय मापदण्ड पूरा गर्न समस्या भोगिरहेका छन्।
