काठमाडौं : जाडो मौसममा धेरैलाई खोकी लाग्ने समस्या देखिन्छ। खोकी लाग्नका विभिन्न कारण हुन सक्छ। कहिलेकाहीं खोकी गम्भीर रोगको लक्षण हुन सक्छ भने सामान्यत: जाडो मौसमको कारण पनि खोकी लाग्न सक्छ।

यदि खोकी केही दिनमा निको नभए चिकित्सकको परामर्श लिनु पर्छ। यद्यपि सामान्य खोकी लागेको बेला घरमै ध्यान दिनुका साथै केही सावधानीहरू अपनाएर खोकीबाट बच्न सकिन्छ।

खोकी लाग्दा के खानु हुँदैन?

1. कफी र चिया: खोकी लाग्दा कफी र दूधको चिया नखानु राम्रो हुन्छ। यी पदार्थहरूले घाँटीलाई सुख्खा बनाउने र निल्न गाह्रो पार्न सक्छ। कफीको सट्टा हर्बल चियाले राहत दिन सक्छ।
2. चिनी: रक्सी जस्तै, चिनीले पनि सूजन बढाउन सक्छ, जसले खोकी र अन्य चिसो लक्षणहरूलाई बिगार्न सक्छ। तसर्थ, रिकभरीको समयमा मिठाईबाट बच्नु उत्तम हुन्छ।
3. जंक फूड: जंक फूडले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता कमजोर पार्न सक्छ, जसले शरीरको रक्षा प्रणालीलाई असर पुर्याउँछ। पास्ता, चिप्स, प्याक गरिएका स्न्याक जस्ता खानेकुराहरूबाट टाढा रहनु राम्रो हुन्छ।
4. तारेका खानेकुरा: खोकी लाग्दा तारेका खानेकुराहरू जस्तै तातो तेलमा फ्राई गरिएका खानेकुराहरूबाट टाढा रहनु राम्रो हुन्छ। यस्ता खाद्य पदार्थहरूले खोकी र घाँटी दुखाइलाई अझ बढाउन सक्छ।
5. चिसो पदार्थ: आइस क्रिम र चिसो पेय पदार्थहरूले घाँटीको संक्रमणको खतरा बढाउन सक्छ। यसबाट पनि बच्नुपर्ने हुन्छ।
6. मदिरा: मदिराले शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता घटाउँछ र डिहाइड्रेसन ल्याउन सक्छ, जसले खोकीलाई झन् बिगार्न सक्छ।
7. डेयरी उत्पादनहरू: दूध, आइसक्रिम, चीजजस्ता डेयरी उत्पादनहरू नाक भरिने वा सास फेर्न गाह्रो बनाउन सक्छ, त्यसैले यस्ता पदार्थबाट बच्नु राम्रो हुन्छ।
8. कार्बोनेटेड पेय पदार्थहरू: नरम र कार्बोनेटेड पेय पदार्थहरूमा चिनी र कृत्रिम सामग्री अधिक हुन्छ, जसले खोकीलाई बढाउन सक्छ।

खोकी लाग्दा के खाने?

1. नुनपानी: मनतातो पानीमा नुन हालेर घोली गार्गल गर्दा सुक्खा खोकी घट्न सक्छ। नुनपानी पिउँदा पनि खोकीमा राहत मिल्छ।
2. मह: महले घाँटीलाई सुक्खा हुन दिँदैन र सुक्खा खोकीको समस्या कम गर्न मद्दत पुर्याउँछ।
3. अदुवा चिया: अदुवा मिसाएको चिया सुक्खा खोकीका लागि निकै फाइदाजनक हुन्छ।
4. मनतातो पानी: चिसोबाट भएको खोकीका कारण मनतातो पानी पिउँदा आराम मिल्छ।
5. सिट्रस फलहरू: सुन्तला, कागती जस्ता सिट्रस फलहरू भिटामिन C का उत्कृष्ट स्रोत हुन् र प्रतिरक्षा प्रणालीलाई बलियो बनाउन मद्दत गर्छ। यद्यपि केही व्यक्तिहरूमा सिट्रस फलहरूले घाँटीमा जलन ल्याउन सक्छ, यस्तो भएमा चिकित्सकसँग परामर्श लिनु पर्छ।

यस प्रकार खोकीको समस्या भएमा केही खाद्य पदार्थ र पेय पदार्थबाट बच्दा स्वास्थ्यमा सुधार ल्याउन मद्दत पुग्छ।