काठमाडौं : चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो दुई महिना साउन र भदौमा नेपालका निर्जीवन तथा लघु निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूले झण्डै १० अर्ब रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन गरेका छन्। नेपाल बीमा प्राधिकरणको तथ्यांकअनुसार सञ्चालनमा रहेका १४ निर्जीवन र चार लघु निर्जीवन बीमा कम्पनीले भदौ मसान्तसम्ममा कुल ९ अर्ब ९७ करोड ७४ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क आर्जन गरेका हुन्।
उक्त अवधिमा बीमा कम्पनीहरूले कुल ५ लाख ३२ हजार ४७ वटा बीमालेख जारी गरेका छन्। भदौ महिनामा मात्रै २ लाख ७७ हजार ४ सय ४० वटा बीमालेख जारी भएका छन्। सोही महिनामा कम्पनीहरूले ४ अर्ब ५७ करोड ५९ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन गरेका छन्। यसले २ महिनाको अवधिमा निर्जीवन बीमा बजारमा उल्लेख्य कारोबार भएको देखाउँछ।
कम्पनीगत व्यवसायमा सगरमाथा लुम्बिनी इन्स्योरेन्स कम्पनी (सलिको) पहिलो स्थानमा रहेको छ। कम्पनीले साउन र भदौमा गरी १ अर्ब ९ करोड ५० लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन गरेको छ। दोस्रो स्थानमा रहेको शिखर इन्स्योरेन्सले १ अर्ब ४ करोड ३४ लाख रुपैयाँ आर्जन गरेको छ। यी दुई कम्पनीबीच ५ करोड १६ लाख रुपैयाँको अन्तर देखिएको छ।
बीमाशुल्क संकलनका आधारमा एनएलजी इन्स्योरेन्स ९७ करोड १७ लाख रुपैयाँसहित तेस्रो स्थानमा छ। हिमालयन एभरेष्ट इन्स्योरेन्सले ९६ करोड १७ लाख रुपैयाँ संकलन गर्दै चौथो स्थान हासिल गरेको छ। त्यस्तै, सिद्धार्थ प्रिमियर इन्स्योरेन्सले ८९ करोड ५२ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क आर्जन गरेको छ। यससँगै पहिलो पाँच स्थानमा रहेका कम्पनीबीच व्यवसाय विस्तारको प्रतिस्पर्धा देखिएको छ।
अन्य निर्जीवन बीमा कम्पनीमध्ये आइजिआई प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्सले ८२ करोड ५२ लाख रुपैयाँ, दि ओरिएण्टल इन्स्योरेन्सले ७४ करोड ६ लाख रुपैयाँ र नेको इन्स्योरेन्सले ७० करोड ६९ लाख रुपैयाँ संकलन गरेका छन्। युनाइटेड अजोड इन्स्योरेन्सको बीमाशुल्क ६१ करोड ७२ लाख रुपैयाँ रहेको छ भने नेपाल इन्स्योरेन्सले ४३ करोड २७ लाख रुपैयाँ आर्जन गरेको छ। सानिमा जीआईसी इन्स्योरेन्सले ४२ करोड २६ लाख र नेशनल इन्स्योरेन्सले ४१ करोड १५ लाख रुपैयाँ संकलन गरेका छन्। राष्ट्रिय बीमा कम्पनी र प्रभु इन्स्योरेन्सको बीमाशुल्क क्रमशः ३६ करोड ३० लाख र ३४ करोड ४९ लाख रुपैयाँ रहेको छ।
लघु निर्जीवन बीमा क्षेत्रमा पनि कम्पनीहरूबीच प्रतिस्पर्धा देखिएको छ। चार कम्पनीले दुई महिनामा कुल करिब १४ करोड ४९ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन गरेका छन्। यसमध्ये प्रोटेक्टिभ माइक्रो इन्स्योरेन्स ३ करोड ८६ लाख रुपैयाँसहित पहिलो स्थानमा छ। स्टार माइक्रो इन्स्योरेन्सले ३ करोड ६८ लाख रुपैयाँ र नेपाल माइक्रो इन्स्योरेन्सले ३ करोड ५९ लाख रुपैयाँ आर्जन गरेका छन्। ट्रस्ट माइक्रो इन्स्योरेन्सले ३ करोड ३४ लाख रुपैयाँ संकलन गरेको छ।
बीमाका प्रकारअनुसार सम्पत्ति बीमाले सबैभन्दा ठूलो हिस्सा ओगटेको छ। यस शीर्षकबाट २ अर्ब ७० करोड ८० लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन भएको छ, जुन कुल व्यवसायको २७.१४ प्रतिशत हो। मोटर बीमाबाट २ अर्ब ६० करोड ८५ लाख रुपैयाँ संकलन भएको छ। कुल बीमाशुल्कमा यसको हिस्सा २६.१४ प्रतिशत रहेको छ। यी दुई क्षेत्रबाट मात्रै कुल बीमाशुल्कको ५३ प्रतिशतभन्दा बढी रकम संकलन भएको देखिन्छ।
अन्य बीमा शीर्षकमा इन्जिनियरिङ तथा ठेकेदार जोखिम बीमाबाट १ अर्ब ५० करोड ८५ लाख रुपैयाँ संकलन भएको छ। विविध बीमाबाट ९० करोड ३ लाख रुपैयाँ, सामुद्रिक बीमाबाट ७९ करोड १५ लाख रुपैयाँ र हवाई बीमाबाट ४९ करोड २ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क प्राप्त भएको छ। त्यसैगरी, स्वास्थ्य बीमाबाट ४२ करोड १८ लाख रुपैयाँ तथा कृषि र बाली बीमाबाट ३८ करोड ६३ लाख रुपैयाँ संकलन भएको तथ्यांकले देखाएको छ।
प्रदेशगत रूपमा हेर्दा निर्जीवन बीमा व्यवसायको ठूलो हिस्सा बागमती प्रदेशमा केन्द्रित छ। भदौ मसान्तसम्म यस प्रदेशबाट ६ अर्ब ९४ करोड ९ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन भएको छ। यो कुल बीमाशुल्कको ६९.५६ प्रतिशत हो। कोशी प्रदेशबाट ८२ करोड २६ लाख रुपैयाँ र लुम्बिनी प्रदेशबाट ७९ करोड ५२ लाख रुपैयाँ संकलन भएको छ। मधेश प्रदेशमा ६५ करोड ४३ लाख रुपैयाँ र गण्डकी प्रदेशमा ४७ करोड ७६ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क आर्जन भएको छ।
सुदूरपश्चिम प्रदेशबाट २० करोड ९० लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन हुँदा कर्णाली प्रदेशमा सबैभन्दा कम ७ करोड ७५ लाख रुपैयाँ मात्रै संकलन भएको छ। समग्र तथ्यांकले नेपालको निर्जीवन बीमा बजारमा सम्पत्ति तथा मोटर बीमाको योगदान उल्लेख्य रहेको र व्यवसाय भौगोलिक रूपमा बागमती प्रदेशमा बढी केन्द्रित भएको देखाउँछ।
