काठमाडौँ : नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री गगन थापाले एक चुनावी भेलामा नेपालमै सूचना प्रविधिमा आधारित काम गरेर महिनाको तीन-चार लाख रुपैयाँसम्म कमाउन सकिने सम्भावना रहेको दाबी गरे। उनले विशेषगरी कीर्तिपुरको डाँडालाई उदाहरण दिँदै युवाहरूले यहीँबाट सूचना प्रविधि सम्बन्धी काम गरेर लाखौं कमाउन सक्ने दिन ल्याउन सकिने बताए।

थापाले भनेका थिए, "अबको पाँच, छ, सात वर्षपछि कीर्तिपुरका युवाहरूले कतार, मलेसिया, इजरायल जान जरुरत पर्दैन। कीर्तिपुरको डाँडामै बसेर ल्यापटपमार्फत महिनाको २–४ लाख कमाउने वातावरण सिर्जना गर्न सकिन्छ।"

सामाजिक प्रतिक्रिया

थापाको अभिव्यक्तिले सामाजिक सञ्जालमा व्यापक चर्चा पाएको छ। कतिपयले यसलाई सकारात्मक दृष्टिकोणका रूपमा लिएका छन् भने अन्यले यसलाई "अवास्तविक सपना" भनेर आलोचना गरेका छन्। यसले वर्तमान अवस्थामा नेपालमै सूचना प्रविधिमा आधारित कामको अवस्था र सम्भावनाबारे बहस निम्त्याएको छ।

नेपालमा सूचना प्रविधिको सम्भावना

नेपालले सूचना प्रविधि (आईटी) क्षेत्रलाई पछिल्लो समय प्राथमिकतामा राख्दै आएको छ। सन् २०२२ मा नेपालले ५ सय १५.४ मिलियन डलर बराबरको आईटी सेवा निर्यात गरेको थियो। हाल नेपालमा सफ्टवेयर निर्माण, ग्राफिक डिजाइनिङ, डिजिटल मार्केटिङ र टेलिमेडिसिनजस्ता विभिन्न क्षेत्रमा काम गरेर धेरै युवाले राम्रो आम्दानी गरिरहेका छन्।

कम्प्युटर एसोसिएसन नेपाल महासंघका महासचिव चिरञ्जीवी अधिकारीका अनुसार सूचना प्रविधिमा राम्रो सम्भावना छ, तर सरकारी नीति र कार्यान्वयन कमजोर रहेको उनको गुनासो छ।

वर्तमान अवस्थामा चुनौती

सरकारले आर्थिक वर्ष २०८१/८२ लाई सूचना प्रविधि दशकको रूपमा घोषणा गरेको छ। यस अन्तर्गत १० वर्षमा ३० खर्बको आईटी सेवा निर्यात गर्ने र ५ लाख प्रत्यक्ष तथा १० लाख अप्रत्यक्ष रोजगारी सिर्जना गर्ने योजना रहेको छ। यद्यपि यी योजना कार्यान्वयनतर्फ भने खासै प्रगति भएको छैन।

विशेषज्ञहरूका अनुसार मासिक लाखौं कमाउन सम्भव भए पनि यसका लागि ठोस पूर्वाधार, प्रशिक्षित जनशक्ति र सरकारी नीतिगत सुधार आवश्यक छ।

कीर्तिपुरको डाँडामा युवाको भविष्य

आईटी क्षेत्रमा अनुभवी व्यक्तिहरूले नेपालमै बसेर महिनाको दुई लाखदेखि चार लाखसम्म कमाउन सक्ने सम्भावना रहेको बताइन्छ। तर यसको लागि सूचना प्रविधि शिक्षामा सुधार, स्टार्टअपलाई सहुलियत र कार्यान्वयनमैत्री नीति अपरिहार्य छ।

गगन थापाले देखाएको सपना पूरा हुन निश्चित रूपले सम्भव छ, तर त्यसका लागि सरकारी तथा निजी क्षेत्र दुवैले प्रभावकारी पहल गर्नुपर्ने आवश्यकता छ। नेपालमा सूचना प्रविधिलाई प्राथमिकतामा राख्दै भविष्य निर्माण गर्न सकिने विश्वास गर्न सकिन्छ।
कीर्तिपुरको डाँडामा बसेर ल्यापटपबाट लाखौं कमाउने सपना अब अवास्तविक छैन। तर यसका लागि सरकार, निजी क्षेत्र र युवाहरूको समन्वय आवश्यक छ। नीति, पूर्वाधार र शिक्षामा सुधार भए मात्र यो सम्भावना यथार्थमा परिणत हुनेछ।